► Historia Uczelni spleciona z historią św. Andrzeja Boboli

► Krótka historia Uczelni

Historia kształtowania się naszej uczelni sięga bardzo odległych czasów. Na początku 1580 roku jezuici założyli w Połocku dzięki fundacji króla Stefana Batorego szkołę dla dzieci i w dwóch klasach mieli 5 uczniów. Nauczycielami byli o. Piotr Skarga SJ (założyciel  szkoły i późniejszy pierwszy rektor kolegium), o. Stanisław Łęczycki SJ i o. Jan Aland SJ. 

Ludność Połocka i okolic w przeważającej większości wyznawała prawosławie, więc jezuickie kolegium stało się najważniejszym w regionie ośrodkiem misji katolickiej. 

Studia teologiczne rozpoczęły się w Połocku od 1737 roku. Właśnie ten rok uznać można za początek uczelni teologicznej, która stopniowo – po wielu krokach – doprowadziła do Collegium Bobolanum. W 1773 roku nastąpiła kasata zakonu jezuitów na zachodzie, ale w zaborze rosyjskim i w Rosji dekret nie został ogłoszony i jezuici kontynuowali swoją działalność.

12 stycznia 1812 r. zostaje wydany ukaz carski Aleksandra I wynoszący połockie Kolegium Jezuitów "na stopień Akademii z nadaniem jej przywilejów, którymi zaszczyciliśmy uniwersytety". W obowiązujących obecnie Statutach wspomina się, że Collegium Bobolanum „posiada historyczne powiązania z Akademią Połocką założoną przez zakon Towarzystwa Jezusowego i rząd rosyjski w 1812 roku”. Był to rok upamiętniony w Panu Tadeuszu w samym tytule przedostatniej księgi, zaczynającej się słynną inwokacją: „O roku ów! kto ciebie widział w naszym kraju!”

W 1820 r. zamknięto Akademię Połocką w następstwie kasaty Towarzystwa Jezusowego w Rosji i wypędzenia jezuitów z zaboru rosyjskiego. Studium teologiczne – po kilku latach gościny w różnych miejscach – przybyło do Krakowa w odrodzonej po I wojnie światowej Polsce. Zaczęto przygotowania do kanonizacji św. Andrzeja i jednocześnie był realizowany plan przeniesienia studium teologicznego z Krakowa do Lublina, do nowego kolegium pod nazwą Bobolanum. Przeniesienie dokonało się w 1926 roku

Patronat Andrzeja Boboli miał się rozciągać nie tylko na teologiczne studium przeniesione z Krakowa, lecz i na całe lubelskie kolegium, przy którym miał ponadto powstać kościół, i mauzoleum dla relikwii Boboli po ich planowanym powrocie do Polski – po kanonizacji. Stało się jednak inaczej. 17 kwietnia 1938 roku papież Pius XI kanonizował Andrzeja Bobolę i po kanonizacji relikwie dotarły do Polski. 8-17 czerwca trumnę z relikwiami sprowadzono z Rzymu do Polski i 20 czerwca relikwie spoczęły w kaplicy Jezuitów przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Na czas II wojny światowej relikwie opuściły Kolegium. Po wybuchu wojny 27 września 1939 trumnę z relikwiami przewieziono na Stare Miasto do jezuickiego kościoła Matki Bożej Łaskawej. 14 sierpnia 1944 r. podczas Powstania Warszawskiego relikwie przeniesiono do dominikańskiego kościoła Św. Jacka przy ul. Freta. 7 lutego 1945 trumna z relikwiami wróciła do kaplicy jezuitów przy ul. Rakowieckiej, by w końcu – po kolejnej utracie niepodległości i częściowym jej odzyskaniu – przyciągnąć do Warszawy także Wydział. Przeniesienie Wydziału Teologicznego Bobolanum z Lublina do Warszawy do budynku przy ul. Rakowieckiej 61 nastąpiło w sierpniu 1952 roku

Gdy Bobolanum znalazło się w stolicy, pierwszym owocem było nieoczekiwanie powstanie parafii pod wezwaniem św. Andrzeja Boboli. Została ona powołana do życia 1 stycznia 1953 roku z inicjatywy Prymasa Tysiąclecia, przekonanego, że zakorzenienie jezuitów na miejscu dzięki parafii pomoże także Wydziałowi przetrwać niepewne czasy komunistyczne. Złączenie z parafią na Rakowieckiej nie tylko pozwoliło przetrwać, ale przyniosło Wydziałowi rozbudowę zajmowanego tu budynku. Dzięki nowemu skrzydłu dobudowanemu pod koniec 50. lat poprawiły się warunki mieszkaniowe w domu, który początkowo nie był przygotowany na przyjęcie znacznej liczby profesorów i studentów Bobolanum. Można było także sprowadzić wreszcie w 60. latach do Warszawy księgozbiór lubelski, wcześniej zdeponowany w Bibliotece KUL. 2 lutego 1973 r. Kongregacja Wychowania Katolickiego zatwierdziła na czas próby Statuty Wydziału. Zostały one opracowane według założeń Soboru Watykańskiego II i Normae quaedam z 1968 r.. Wydział uzyskał prawo nadawania stopni doktora habilitowanego. Kolejne lata poświadczały rozwój, ale napotkał on na opór. Komunistyczne władze blokowały zarówno kult św. Andrzeja Boboli, jak i działanie poświęconego jemu Bobolanum. 26 września 1984 r. Statuty Wydziału "Bobolanum" zostały uznane za zgodne z Konstytucją Apostolską "Sapientia Christiana" z 1979 r. i ostatecznie zatwierdzone wraz ze wszystkimi poprzednimi prawami, jako Statuty otwartego Wydziału.

W roku 1988 zbiegły się trzy wydarzenia. 17 kwietnia świętowano pięćdziesiątą rocznicę kanonizacji św. Andrzeja. 3 maja 1988 r. Bobolanum stało się częścią erygowanego Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie (PWTW) dekretem Kongregacji Wychowania Katolickiego Stolicę Apostolską. 19 czerwca 1988 r. obchodzono pięćdziesięciolecie obecności relikwii w kolegiuim jezuitów w Warszawie przy ul. Rakowieckiej. PWTW Collegium Bobolanum uzyskało zatwierdzenie osobowości prawnej 17 maja 1989 r.

 

Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie - Collegium Bobolanum (1989-)

Rektorzy/Dziekani Collegium Bobolanum:
   ks. prof. PWTW dr hab. Piotr Aszyk SJ (2018-)
   ks. prof. dr hab. Zbigniew Kubacki SJ (2007-2018)
   ks. prof. dr hab. Jacek Bolewski SJ (2001-2007)
   ks. prof. dr hab. Józef Kulisz SJ (1989-2001)

Sekretarze PWTW - Collegium Bobolanum:
   ks. dr Robert Wawer SJ ()
   ks. dr hab. Piotr Aszyk SJ ()
   ks. dr Artur Filipowicz SJ ()
   ks. dr Włodzimierz Mocydlarz SJ ()
   ks. mgr lic. Stanisław Twarowski SJ ()
   ks. mgr lic. Grzegorz Jankowski SJ ()
   ks. dr Tomasz Kot SJ ()
   ks. mgr lic. Andrzej Spławski SJ ()
   ks. dr Ryszard Otowicz SJ ()
Sekretarze Wydziału Teologicznego TJ "Bobolanum"
   ks. dr Franciszek Sieg SJ (1982.-1983.)